搜索
   登录

交心歌(6)
所属图书:《夜静情深:苗汉对照》 出版日期:2014-01-01 文章字数:8416字

交心歌(6)

Hxak Baix(6)

【dial】

【男】

Eb jul nail max dlub,

江河没有鱼儿游,

Fangb jul diel xex yib,

村寨没有小哥郎,

Dail ob diel xex hlieb,

只剩我俩这老头,

Mais liod lul gax gheb,

让这老牛干活忙,

Mais hved dlongl dax niangb,

让这笨哥伴姑娘,

Liod lul yef gax gheb,

老牛干活忙得慌,

Hved dlongl yef dax niangb.

笨哥才来到此乡。

Said dul ghab vangx hvib,

阿哥上山去砍柴,

Said dul max dongx ghaib,

柴火根蔸砍不齐,

Diod dul ghab liex jib,

火坑生火来烧柴,

Diod dul max deix ib,

柴火烧来烟子歪,

Dlied jil ghab ngex gib,

唱歌谈情进寨来,

Dlied jil max sux hveb.

嘴笨歌唱口难开。

Max dot hfed wangx dob,

没有纱线来织布,

Max dot hseid wangx xenb,

没有话语来相连,

Buf jid mait gux zab,

陪伴阿妹在萨古,

Buf ad dot lex hvib!

纵然陪了妹心烦!

【gif】

【女】

Dial baix hveb mangs wat,

阿哥说话最合心,

Sul jox vob mais ot,

就像菜薹柔柔嫩,

Mais jangx vob hvid diel,

柔嫩好比茼蒿菜,

Vas jangx jub hnent bal.

聪明就像织网针。

Jub hnent bal gangb lix,

针织渔网捕鱼虾,

Ghob nent nail eb yox,

钓钩用来钓河鱼,

Gos xuktdail dlub max,

捕得河鱼一条把,

Gos hfut lil hlieb diux,

好比输理如门大,

Hfut lil hlieb jox niangx,

道理大得像只船,

Hfut lil hxib max nongx,

理亏不敢来当担,

Ghabtmul hseib deix sux,

阿哥唱来意绵绵,

Dliot nil hxib max liangx.

诓哄阿妹歌难还。

Yaf xongs diut zab jex,

八七六五九相连,

Nios seixsvut hveb vangx,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut jangb dax,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt zab gux,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt hveb sux,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt hsab niox,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot laib seix!

冷清不值一分钱!

【dial】

【男】

Det vob yongx mais jil,

椿树枝丫柔柔嫩,

Mait zab gux mais liul,

阿妹柔嫩又灵敏,

Mais jangx vob hvid diel,

柔嫩就像茼蒿菜,

Vas jangx jub hnent bal.

伶俐好比织网针。

Jub hnent bal lix gangb,

针织渔网捕鱼虾,

Ghob nent nail yox eb,

钓钩用来钓河鱼,

Gos xuktdail max dlub,

捕得河鱼一条把,

Gos hfut lil diux hlieb,

好比输理如门大,

Hfut lil hlieb diux diongb,

道理大得像门板,

Hfut lil hxib max qeb,

理亏不敢来当担,

Ghabtmul hseib deix bub,

阿妹唱来意绵绵,

Dliot dial hxib max ghenb.

阿哥不敢来相伴。

Yaf xongs diut jex zab,

八七六九五相连,

Nes seixsvut vangx hveb,

阿妹真正歌声甜,

Nios maxsvut dax jangb,

阿哥孬歌难相伴,

Daik dius mait gux zab,

陪伴阿妹在古萨,

Daik dius mait sux hveb,

陪伴阿妹对一番,

Faf bus khongt niox hsab,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot seix laib!

冷清不值一分钱!

【gif】

【女】

Ibtjuf dail gangb gux,

十只蚱蜢在打鸣,

Dot yuf dail gangb liax;

不如只蝉在欢唱;

Ibtjuf hseid daib niux,

十个姑娘来唱歌,

Dot yuf hseid khab dliangx.

不如独唱的哥郎。

Hseid det nios hveb baix,

古萨阿哥放歌声,

Ghongd liek dliof hab gix,

嗓子就像二胡音,

Dlied pit idssangb deix,

这样唱来最动听,

Dlied pit nongdssangb niox;

那样唱来也动情;

Hseid det nes hveb baix,

古萨姑娘来歌唱,

Ghongd jit vis hmongb diongx,

就像蜘蛛网缠嗓,

Dlied pit idssangb max,

这样唱啊变黄腔,

Dlied pit nongdssangb max.

那样唱啊声不响。

Laib hnid nongf atbdeix,

阿妹心里喜洋洋,

Diongb ghongd nongf tongb max,

嗓子实在不通畅,

Max dlied dangf khab dliangx,

歌声不如哥响亮,

Dangf jid nios zab gux.

难配古萨好哥郎。

Yaf xongs diut zab jex,

八七六五九相连,

Nios seixsvut hveb vangx,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut jangb dax,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt zab gux,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt hveb sux,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt hsab niox,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot laib seix!

清冷不值一分钱!

【dial】

【男】

Ibtjuf jox vob vud,

十棵野菜野山栽,

Dot yuf jox vob zaid;

不如家种一蔸菜;

Ibtjuf diux hveb hved,

十支歌啊郎唱来,

Dot yuf diux hveb ad.

不如阿妹唱得开。

Jox vob vud vut liangb,

山间野菜好摘掐,

Jox vob zaid vut vob,

家种菜啊叶快发,

Diux xenb hseid vut hveb,

阿妹歌声最动人,

Hveb liek mal ghent diub,

好比马背起斑纹,

Mal ghent guf jit fangb,

骑着马儿走他乡,

Lol bib yel laix lob hmut lob,

轻轻踏脚向前方,

Yel diux hveb hmut hveb,

试着试着把歌唱,

Lul mangx bib nit hsab!

不唱我们情意荒!

Yafsxongs diut jex zab,

八七六九五相连,

Nes seixsvut vangx hveb,

阿妹真正歌声甜,

Nios maxsvut dax jangb,

阿哥孬歌难相伴,

Daik dius mait gux zab,

陪伴阿妹在古萨,

Daik dius mait sux hveb,

陪伴阿妹唱一番,

Faf bus khongt niot hsab,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot seix laib!

冷清不值一分钱!

【gif】

【女】

Ob dail ob laix daib,

两位阿哥两情郎,

Ob dail nios sux hveb,

两位情郎歌声爽,

Mangb nangl jus jox dob,

你俩像穿一匹布,

Mangb sul jus laix naib,

你俩像共一爹娘,

Jus dail mais dax kub,

一个妈妈来生养,

Ait yil yef sux hveb,

难怪美妙歌声扬,

Dliot wil nes gux zab,

哄了我们古萨妹,

Dliot wil nes baix hveb.

哄着我们来歌唱。

Yaf xongs diut jex zab,

八七六九五相连,

Nios seixsvut vangx hveb,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut dax jangb,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt gux zab,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt sux hveb,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt niox hsab,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot seix laib!

清冷不值一分钱!

【dial】

【男】

Eb wangl dat dat ghenf,

泉井清水朝朝舀,

Diub vangl hmangt hmangt laf;

本寨青年夜夜聊;

Liex eb wangl xus ghenf,

妹寨泉水难得舀,

Liex fangb dol xus laf.

远处哥妹难得聊。

Xus dax bib xus laf,

少来与妹谈心事,

Xus nongx hveb bas nes,

难得唱遍妹家乡,

Hveb nongx ait lil dongfs

情理话儿当歌唱,

Ait eb nangx bil dlongs,

泉水冒出山坳上,

Xongt hangb wangx lol sos,

阿哥特意来走访,

Leit zab gux dangl jes,

来到古萨好村庄,

Fat hsab ghax liol nes!

难道过路啊姑娘!

【gif】

【女】

Lob mal max yuf lob ninx,

马腿不如牛腿行,

Hveb niel max yuf hveb gix,

鼓声不如芦笙声,

Hveb nil max yuf hveb dliangx;

妹歌不如郎动听;

Hveb dial sangb wat deix,

阿哥唱来最动情,

Sangb sul vib hsait lix,

美如石头砌田坎,

Ghangb sul ghab det dangx,

清新甜蜜像蔗甘,

Sul zend mil jeb fangx,

好比柿子正发黄,

Sail xek sail ghangb nangx,

越嚼越觉嘴巴甜,

Sul gangb wab hlat jex,

就像九月秋蜜糖,

Git lis yaf vongb jex,

柑橘有着八九瓣,

Git lis nongf ghangb nangx,

柑橘甜甜又不酸,

Det nios nongf hveb sux.

阿哥唱来妹心欢。

Yaf xongs diut zab jex,

八七六五九相连,

Nios seixsvut hveb vangx,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut jangb dax,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt zab gux,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt hveb sux,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt hsab niox,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot laib seix!

冷清不值一分钱!

【dial】

【男】

Ghab daib lix daif xol,

小小田儿埂弯弯,

Ghab daib liex neif wangl,

小小阿妹意绵绵,

Qet wangb jax jef dangl,

梳妆打扮来乐欢,

Ait lob dax denf niel,

存心迈脚舞翩翩,

Ait hvib dax laf jil.

一心一意敞心田。

Jit Diub Senx dongf lil,

妹上省城去学理,

Dot bab leix zeik lol,

得到一卷理书翻,

Nes dot bab leix lal,

得到好书把家还,

Nes dot nes sux liul;

阿妹懂理想得宽;

Nios jit Diub Senx mongl,

哥进省城把书翻,

Nios dot bab leix bal,

阿哥得到坏书返,

Nios dot max sux liul,

阿哥蠢笨乱一团,

Dlius diot lob xix yil,

把书扔在脚下踩,

Dlius diot eb yox lal,

把书扔进河流滩,

Nios diot max sux lil.

哥笨唱来不挨边。

Xongs diut zab jex nangl,

七六五啊九相连,

Mais vut dob wangx ngangl,

妈有好纱织布匹,

Nes vut hveb wangx dial,

妹拿好歌来相伴,

Buf xongt zab gux vangl,

遮住古萨阿哥丑,

Buf xongt nongfblex liul!

遮丑阿哥也心欢!

【gif】

【女】

Dangl qend ob hniut denx,

刚刚起初那年头,

Ob hniut qend niangb dax,

起初年头来聚首,

Gal bad benb bad bens liek nax,

妹像稻秧绿油油,

Niul sad sangb sad seis liek box,

又像浮萍青幽幽,

Hfud det geb seix dinx,

头戴银花也像样,

Jid qet wangb seix dongx,

身穿合群银盛装,

Dlied xuktlaib seix sux.

几句歌儿也会唱。

Dangl mongl leit ghangb niangx,

待到后来闹灾荒,

Gil lul khab eb lix,

旱灾水田全干涸,

Wil nail diongb hnaib nongx,

白天旱田捉鱼忙,

Lul lol ob deb lex,

老来我俩变糊涂,

Wil sail hniongb ghangb yangx.

我俩歌儿忘精光。

Yaf xongs diut zab jex,

八七六五九相连,

Nios seixsvut hveb vangx,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut jangb dax,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt zab gux,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt hveb sux,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt hsab niox,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot laib seix!

冷冷清清不值钱!

【dial】

【男】

Nongfbait dius daib nil,

你俩本是靓姑娘,

Bub ait dius sob bel,

要是变成花椒香,

Jenl diot mais gib nongl,

栽近妈妈大粮仓,

Mais gib wangx dangl nangl,

东边妈妈菜园旁,

Bak gib lix dangl bil,

西边爸爸田角上 [1]

Dat dat ghangt mux yel,

朝朝挑肥去施撒,

Hmangt hmangt ghangt mux yel,

夜夜挑肥去施放,

Ghangt hfat put nenx diangl.

施撒糠肥让它长。

Hlat xongs bangx dlub jil,

七月枝头开了花,

Hlat yaf vax laib lol,

八月果实挂枝丫,

Xit xus nongx ib jil,

饥饿了呀吃一枝,

Hvat gas nongx ib gudl

口渴了呀吃一把,

Daibtmongs sex laib vangl.

满寨花椒香散发。

Xongs diut zab jex nangl,

七六五啊九相连,

Mais vut dob wangx ngangl,

妈有好纱织布匹,

Nes vut hveb wangx dial,

妹拿好歌来做伴,

Buf xongt zab gux vangl,

遮住古萨阿哥丑,

Buf xongt nongfblex liul!

遮丑阿哥也心欢!

【gif】

【女】

Nongfbait dail det nios,

阿哥原本是歌郎,

Bub ait dail det jangs,

要是变成纳凉树,

Jenl diot nal hvangt las,

栽在妈妈菜园旁,

Ghab ghaib nil tot yis,

树根阿妹来薅锄,

Ghab guf dial jent mais,

树梢阿哥来剪修,

Jil xix ib jil mais,

一枝剪去一枝留,

Mais ib jil hvent ves,

留下枝丫好乘凉,

Hmub lol Hmub hxet ves,

苗人来了也乘凉,

Diel lol Diel hxet ves.

汉人来了也乘凉。

Diel baib xongs bat xongs,

汉人开价七百七,

Xongs hsangb liangl diot niangs,

七千白银在手里,

Hsangb liangl max dot los,

千两白银不出手,

Mais diot nal hvent ves,

让妈树下凉悠悠,

Mais diot bak hvent ves,

让爹树下凉悠悠,

Mais nenx nongx bad benb

让它长久在土边

bad benk diongl las,

山冲扎根蔸,

Yex sad sangb sad seik mongl jes.

阿妹阿哥到处游。

Zab nangl jangd teik xongs,

五啊五啊七相近,

Vob gil dlod ghabkdens,

用靛蓝来制靛青 [2]

Bub nil dlied dangfknios,

若妹唱歌合郎心,

Bib wangl nongd hsatknius!

我们歌场最动情!

【dial】

【男】

Nongfbait dius liex nil,

阿妹本是靓姑娘,

Bub ait dius bangx bel,

要是变成刺梨花,

Bangx niangb ghabtniangs bil,

花儿生在土坎旁,

Bangx jub ait niangs longl,

花蕾悄悄在伸长,

Dliangx khab diot jus yel,

哥见花儿手一扬,

Baix tob diot nios bil,

花儿落在哥手上,

Nongx hniub ait jus dangl.

连同花蕊都要尝。

Xongs diut zab jex nangl,

七六五啊九相连,

Mais vut dob wangx ngangl,

妈有好纱织布匹,

Nes vut hveb wangx dial,

妹拿好歌来相伴,

Buf xongt zab gux vangl,

遮住古萨阿哥丑,

Buf xongt nongfblex liul!

遮丑阿哥也心欢!

【gif】

【女】

Nongfbait dius daib hved,

阿哥原本是歌郎,

Bub ait ghabslaib hsaid,

要是变成稻米香,

Qeb dot nes qeb ed,

阿妹捡起装进篓,

Qeb dot ghabsdib baid,

篓箩装来满当当,

Yis dot ghabshsangb Gud,

能养千把侗家人 [3]

Ghabsbat sos hangb gid.

百把过客都能养。

Xongs diut zab jex jangd,

七六五啊九相连,

Mais vut dob wangx hfed,

妈妈布匹好纱织,

Nios vut hveb wangx ad,

哥拿好歌来相伴,

Buf mait zab gux khongd,

遮住古萨阿妹丑,

Buf mait nongfblex hnid!

遮丑阿妹也心欢!

【dial】

【男】

Nongfbait dius daib niux,

阿妹本是靓姑娘,

Bub ait dius vob nix,

要是变成葱蒜秧,

Niangb ghabtjes eb lix,

水源头上来生长,

Bul lol bul liangb liuk liangb gox,

别人来了要掐丢,

Dial lol dial liangb liuk liangb nongx,

阿哥见到摘来尝,

Dial diot jus ghab linx,

阿哥用镰一挥扬,

Liangl ibtdius vob nix,

割下一蔸香葱蒜,

Xongt wil gab diangx nongx,

架起铁锅用油炝,

Daibtmongs vob nix diongx.

葱蒜满屋在飘香。

Diut xongs zab jex jex,

六七九九来连上,

Det nes hseib deix sux,

阿妹实在会歌唱,

Dliot nios hxib max liangx!

阿哥想连不敢当!

【gif】

【女】

Nongfbait dail nios zab gux,

阿哥本是古萨郎,

Bub ait dail nes jub genx,

要是变成画眉鸟,

Kik gad kik eb diongx,

鸟食用那筒篓装,

Xek gad xek jangb ngix,

嚼饭嚼肉来喂养,

Ghas diot nal tangb lox,

鸟笼挂在楼梯上 [4]

Kot diot vangl hsangb jex,

千家万户听鸣响,

Vangl xongs bat zongb naix,

千百人家听歌唱,

Fal ghabshmangt niangb waix,

通宵达旦来相傍,

Jul ghabsbat hveb diux.

百首歌儿已耗光。

Yaf xongs diut zab jex,

八七六五九相连,

Nios seixsvut hveb vangx,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut jangb dax,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt zab gux,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt hveb sux,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt hsab niox,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot laib seix!

冷清不值一分钱!

【gif】

【女】

Nongfbait dail khab dliangx,

阿哥原本是儿男,

Bub ait dail nangb nox,

如果阿哥是条蛇,

Nangb xit dlenl ghangb lix,

青蛇钻进田坎边,

Dib dot nil dib nongx,

要是打得妹就吃,

Ghenb dot dial ghenb niox,

得配阿哥妹心欢,

Ghenb ghabtmul zab gux.

连得阿哥妹心甘。

Yaf xongs diut zab jex,

八七六五九相连,

Nios seixsvut hveb vangx,

阿哥真正歌声甜,

Nes maxsvut jangb dax,

阿妹孬歌难相伴,

Daik dius xongt zab gux,

陪伴阿哥在古萨,

Daik dius xongt hveb sux,

陪伴阿哥唱一番,

Faf bus khongt hsab niox,

空坐一回心不甘,

Xenf maxsdot laib seix!

清冷不值一分钱!


[1] 自古及今,在苗族家庭成员劳动分工中,耕田种稻主要由父亲承担,种菜和粮食储藏、加工主要由母亲承担,田种稻谷(主食)、园种蔬菜(副食)、仓储粮食,故有“妈妈粮仓”、“妈妈菜园”、“爸爸田”的歌词。

[2] 自古苗族种蓝靛草制蓝靛,用来染布。

[3] 苗族称侗族为Gud(音:固)。苗族、侗族交往密切,情同手足,故而苗歌经常提到侗族。

[4] 苗族喜爱鸟类,很多人家养鸟,特别喜欢养画眉,常以美食喂养,并将鸟笼挂于楼梯、屋檐。

夜静情深:苗汉对照