交心歌(6)
Hxak Baix(6)
【dial】 | 【男】 |
Eb jul nail max dlub, | 江河没有鱼儿游, |
Fangb jul diel xex yib, | 村寨没有小哥郎, |
Dail ob diel xex hlieb, | 只剩我俩这老头, |
Mais liod lul gax gheb, | 让这老牛干活忙, |
Mais hved dlongl dax niangb, | 让这笨哥伴姑娘, |
Liod lul yef gax gheb, | 老牛干活忙得慌, |
Hved dlongl yef dax niangb. | 笨哥才来到此乡。 |
Said dul ghab vangx hvib, | 阿哥上山去砍柴, |
Said dul max dongx ghaib, | 柴火根蔸砍不齐, |
Diod dul ghab liex jib, | 火坑生火来烧柴, |
Diod dul max deix ib, | 柴火烧来烟子歪, |
Dlied jil ghab ngex gib, | 唱歌谈情进寨来, |
Dlied jil max sux hveb. | 嘴笨歌唱口难开。 |
Max dot hfed wangx dob, | 没有纱线来织布, |
Max dot hseid wangx xenb, | 没有话语来相连, |
Buf jid mait gux zab, | 陪伴阿妹在萨古, |
Buf ad dot lex hvib! | 纵然陪了妹心烦! |
【gif】 | 【女】 |
Dial baix hveb mangs wat, | 阿哥说话最合心, |
Sul jox vob mais ot, | 就像菜薹柔柔嫩, |
Mais jangx vob hvid diel, | 柔嫩好比茼蒿菜, |
Vas jangx jub hnent bal. | 聪明就像织网针。 |
Jub hnent bal gangb lix, | 针织渔网捕鱼虾, |
Ghob nent nail eb yox, | 钓钩用来钓河鱼, |
Gos xuktdail dlub max, | 捕得河鱼一条把, |
Gos hfut lil hlieb diux, | 好比输理如门大, |
Hfut lil hlieb jox niangx, | 道理大得像只船, |
Hfut lil hxib max nongx, | 理亏不敢来当担, |
Ghabtmul hseib deix sux, | 阿哥唱来意绵绵, |
Dliot nil hxib max liangx. | 诓哄阿妹歌难还。 |
Yaf xongs diut zab jex, | 八七六五九相连, |
Nios seixsvut hveb vangx, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut jangb dax, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt zab gux, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt hveb sux, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt hsab niox, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot laib seix! | 冷清不值一分钱! |
【dial】 | 【男】 |
Det vob yongx mais jil, | 椿树枝丫柔柔嫩, |
Mait zab gux mais liul, | 阿妹柔嫩又灵敏, |
Mais jangx vob hvid diel, | 柔嫩就像茼蒿菜, |
Vas jangx jub hnent bal. | 伶俐好比织网针。 |
Jub hnent bal lix gangb, | 针织渔网捕鱼虾, |
Ghob nent nail yox eb, | 钓钩用来钓河鱼, |
Gos xuktdail max dlub, | 捕得河鱼一条把, |
Gos hfut lil diux hlieb, | 好比输理如门大, |
Hfut lil hlieb diux diongb, | 道理大得像门板, |
Hfut lil hxib max qeb, | 理亏不敢来当担, |
Ghabtmul hseib deix bub, | 阿妹唱来意绵绵, |
Dliot dial hxib max ghenb. | 阿哥不敢来相伴。 |
Yaf xongs diut jex zab, | 八七六九五相连, |
Nes seixsvut vangx hveb, | 阿妹真正歌声甜, |
Nios maxsvut dax jangb, | 阿哥孬歌难相伴, |
Daik dius mait gux zab, | 陪伴阿妹在古萨, |
Daik dius mait sux hveb, | 陪伴阿妹对一番, |
Faf bus khongt niox hsab, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot seix laib! | 冷清不值一分钱! |
【gif】 | 【女】 |
Ibtjuf dail gangb gux, | 十只蚱蜢在打鸣, |
Dot yuf dail gangb liax; | 不如只蝉在欢唱; |
Ibtjuf hseid daib niux, | 十个姑娘来唱歌, |
Dot yuf hseid khab dliangx. | 不如独唱的哥郎。 |
Hseid det nios hveb baix, | 古萨阿哥放歌声, |
Ghongd liek dliof hab gix, | 嗓子就像二胡音, |
Dlied pit idssangb deix, | 这样唱来最动听, |
Dlied pit nongdssangb niox; | 那样唱来也动情; |
Hseid det nes hveb baix, | 古萨姑娘来歌唱, |
Ghongd jit vis hmongb diongx, | 就像蜘蛛网缠嗓, |
Dlied pit idssangb max, | 这样唱啊变黄腔, |
Dlied pit nongdssangb max. | 那样唱啊声不响。 |
Laib hnid nongf atbdeix, | 阿妹心里喜洋洋, |
Diongb ghongd nongf tongb max, | 嗓子实在不通畅, |
Max dlied dangf khab dliangx, | 歌声不如哥响亮, |
Dangf jid nios zab gux. | 难配古萨好哥郎。 |
Yaf xongs diut zab jex, | 八七六五九相连, |
Nios seixsvut hveb vangx, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut jangb dax, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt zab gux, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt hveb sux, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt hsab niox, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot laib seix! | 清冷不值一分钱! |
【dial】 | 【男】 |
Ibtjuf jox vob vud, | 十棵野菜野山栽, |
Dot yuf jox vob zaid; | 不如家种一蔸菜; |
Ibtjuf diux hveb hved, | 十支歌啊郎唱来, |
Dot yuf diux hveb ad. | 不如阿妹唱得开。 |
Jox vob vud vut liangb, | 山间野菜好摘掐, |
Jox vob zaid vut vob, | 家种菜啊叶快发, |
Diux xenb hseid vut hveb, | 阿妹歌声最动人, |
Hveb liek mal ghent diub, | 好比马背起斑纹, |
Mal ghent guf jit fangb, | 骑着马儿走他乡, |
Lol bib yel laix lob hmut lob, | 轻轻踏脚向前方, |
Yel diux hveb hmut hveb, | 试着试着把歌唱, |
Lul mangx bib nit hsab! | 不唱我们情意荒! |
Yafsxongs diut jex zab, | 八七六九五相连, |
Nes seixsvut vangx hveb, | 阿妹真正歌声甜, |
Nios maxsvut dax jangb, | 阿哥孬歌难相伴, |
Daik dius mait gux zab, | 陪伴阿妹在古萨, |
Daik dius mait sux hveb, | 陪伴阿妹唱一番, |
Faf bus khongt niot hsab, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot seix laib! | 冷清不值一分钱! |
【gif】 | 【女】 |
Ob dail ob laix daib, | 两位阿哥两情郎, |
Ob dail nios sux hveb, | 两位情郎歌声爽, |
Mangb nangl jus jox dob, | 你俩像穿一匹布, |
Mangb sul jus laix naib, | 你俩像共一爹娘, |
Jus dail mais dax kub, | 一个妈妈来生养, |
Ait yil yef sux hveb, | 难怪美妙歌声扬, |
Dliot wil nes gux zab, | 哄了我们古萨妹, |
Dliot wil nes baix hveb. | 哄着我们来歌唱。 |
Yaf xongs diut jex zab, | 八七六九五相连, |
Nios seixsvut vangx hveb, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut dax jangb, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt gux zab, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt sux hveb, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt niox hsab, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot seix laib! | 清冷不值一分钱! |
【dial】 | 【男】 |
Eb wangl dat dat ghenf, | 泉井清水朝朝舀, |
Diub vangl hmangt hmangt laf; | 本寨青年夜夜聊; |
Liex eb wangl xus ghenf, | 妹寨泉水难得舀, |
Liex fangb dol xus laf. | 远处哥妹难得聊。 |
Xus dax bib xus laf, | 少来与妹谈心事, |
Xus nongx hveb bas nes, | 难得唱遍妹家乡, |
Hveb nongx ait lil dongfs, | 情理话儿当歌唱, |
Ait eb nangx bil dlongs, | 泉水冒出山坳上, |
Xongt hangb wangx lol sos, | 阿哥特意来走访, |
Leit zab gux dangl jes, | 来到古萨好村庄, |
Fat hsab ghax liol nes! | 难道过路啊姑娘! |
【gif】 | 【女】 |
Lob mal max yuf lob ninx, | 马腿不如牛腿行, |
Hveb niel max yuf hveb gix, | 鼓声不如芦笙声, |
Hveb nil max yuf hveb dliangx; | 妹歌不如郎动听; |
Hveb dial sangb wat deix, | 阿哥唱来最动情, |
Sangb sul vib hsait lix, | 美如石头砌田坎, |
Ghangb sul ghab det dangx, | 清新甜蜜像蔗甘, |
Sul zend mil jeb fangx, | 好比柿子正发黄, |
Sail xek sail ghangb nangx, | 越嚼越觉嘴巴甜, |
Sul gangb wab hlat jex, | 就像九月秋蜜糖, |
Git lis yaf vongb jex, | 柑橘有着八九瓣, |
Git lis nongf ghangb nangx, | 柑橘甜甜又不酸, |
Det nios nongf hveb sux. | 阿哥唱来妹心欢。 |
Yaf xongs diut zab jex, | 八七六五九相连, |
Nios seixsvut hveb vangx, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut jangb dax, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt zab gux, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt hveb sux, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt hsab niox, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot laib seix! | 冷清不值一分钱! |
【dial】 | 【男】 |
Ghab daib lix daif xol, | 小小田儿埂弯弯, |
Ghab daib liex neif wangl, | 小小阿妹意绵绵, |
Qet wangb jax jef dangl, | 梳妆打扮来乐欢, |
Ait lob dax denf niel, | 存心迈脚舞翩翩, |
Ait hvib dax laf jil. | 一心一意敞心田。 |
Jit Diub Senx dongf lil, | 妹上省城去学理, |
Dot bab leix zeik lol, | 得到一卷理书翻, |
Nes dot bab leix lal, | 得到好书把家还, |
Nes dot nes sux liul; | 阿妹懂理想得宽; |
Nios jit Diub Senx mongl, | 哥进省城把书翻, |
Nios dot bab leix bal, | 阿哥得到坏书返, |
Nios dot max sux liul, | 阿哥蠢笨乱一团, |
Dlius diot lob xix yil, | 把书扔在脚下踩, |
Dlius diot eb yox lal, | 把书扔进河流滩, |
Nios diot max sux lil. | 哥笨唱来不挨边。 |
Xongs diut zab jex nangl, | 七六五啊九相连, |
Mais vut dob wangx ngangl, | 妈有好纱织布匹, |
Nes vut hveb wangx dial, | 妹拿好歌来相伴, |
Buf xongt zab gux vangl, | 遮住古萨阿哥丑, |
Buf xongt nongfblex liul! | 遮丑阿哥也心欢! |
【gif】 | 【女】 |
Dangl qend ob hniut denx, | 刚刚起初那年头, |
Ob hniut qend niangb dax, | 起初年头来聚首, |
Gal bad benb bad bens liek nax, | 妹像稻秧绿油油, |
Niul sad sangb sad seis liek box, | 又像浮萍青幽幽, |
Hfud det geb seix dinx, | 头戴银花也像样, |
Jid qet wangb seix dongx, | 身穿合群银盛装, |
Dlied xuktlaib seix sux. | 几句歌儿也会唱。 |
Dangl mongl leit ghangb niangx, | 待到后来闹灾荒, |
Gil lul khab eb lix, | 旱灾水田全干涸, |
Wil nail diongb hnaib nongx, | 白天旱田捉鱼忙, |
Lul lol ob deb lex, | 老来我俩变糊涂, |
Wil sail hniongb ghangb yangx. | 我俩歌儿忘精光。 |
Yaf xongs diut zab jex, | 八七六五九相连, |
Nios seixsvut hveb vangx, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut jangb dax, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt zab gux, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt hveb sux, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt hsab niox, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot laib seix! | 冷冷清清不值钱! |
【dial】 | 【男】 |
Nongfbait dius daib nil, | 你俩本是靓姑娘, |
Bub ait dius sob bel, | 要是变成花椒香, |
Jenl diot mais gib nongl, | 栽近妈妈大粮仓, |
Mais gib wangx dangl nangl, | 东边妈妈菜园旁, |
Bak gib lix dangl bil, | 西边爸爸田角上 [1] , |
Dat dat ghangt mux yel, | 朝朝挑肥去施撒, |
Hmangt hmangt ghangt mux yel, | 夜夜挑肥去施放, |
Ghangt hfat put nenx diangl. | 施撒糠肥让它长。 |
Hlat xongs bangx dlub jil, | 七月枝头开了花, |
Hlat yaf vax laib lol, | 八月果实挂枝丫, |
Xit xus nongx ib jil, | 饥饿了呀吃一枝, |
Hvat gas nongx ib gudl, | 口渴了呀吃一把, |
Daibtmongs sex laib vangl. | 满寨花椒香散发。 |
Xongs diut zab jex nangl, | 七六五啊九相连, |
Mais vut dob wangx ngangl, | 妈有好纱织布匹, |
Nes vut hveb wangx dial, | 妹拿好歌来做伴, |
Buf xongt zab gux vangl, | 遮住古萨阿哥丑, |
Buf xongt nongfblex liul! | 遮丑阿哥也心欢! |
【gif】 | 【女】 |
Nongfbait dail det nios, | 阿哥原本是歌郎, |
Bub ait dail det jangs, | 要是变成纳凉树, |
Jenl diot nal hvangt las, | 栽在妈妈菜园旁, |
Ghab ghaib nil tot yis, | 树根阿妹来薅锄, |
Ghab guf dial jent mais, | 树梢阿哥来剪修, |
Jil xix ib jil mais, | 一枝剪去一枝留, |
Mais ib jil hvent ves, | 留下枝丫好乘凉, |
Hmub lol Hmub hxet ves, | 苗人来了也乘凉, |
Diel lol Diel hxet ves. | 汉人来了也乘凉。 |
Diel baib xongs bat xongs, | 汉人开价七百七, |
Xongs hsangb liangl diot niangs, | 七千白银在手里, |
Hsangb liangl max dot los, | 千两白银不出手, |
Mais diot nal hvent ves, | 让妈树下凉悠悠, |
Mais diot bak hvent ves, | 让爹树下凉悠悠, |
Mais nenx nongx bad benb | 让它长久在土边 |
bad benk diongl las, | 山冲扎根蔸, |
Yex sad sangb sad seik mongl jes. | 阿妹阿哥到处游。 |
Zab nangl jangd teik xongs, | 五啊五啊七相近, |
Vob gil dlod ghabkdens, | 用靛蓝来制靛青 [2] , |
Bub nil dlied dangfknios, | 若妹唱歌合郎心, |
Bib wangl nongd hsatknius! | 我们歌场最动情! |
【dial】 | 【男】 |
Nongfbait dius liex nil, | 阿妹本是靓姑娘, |
Bub ait dius bangx bel, | 要是变成刺梨花, |
Bangx niangb ghabtniangs bil, | 花儿生在土坎旁, |
Bangx jub ait niangs longl, | 花蕾悄悄在伸长, |
Dliangx khab diot jus yel, | 哥见花儿手一扬, |
Baix tob diot nios bil, | 花儿落在哥手上, |
Nongx hniub ait jus dangl. | 连同花蕊都要尝。 |
Xongs diut zab jex nangl, | 七六五啊九相连, |
Mais vut dob wangx ngangl, | 妈有好纱织布匹, |
Nes vut hveb wangx dial, | 妹拿好歌来相伴, |
Buf xongt zab gux vangl, | 遮住古萨阿哥丑, |
Buf xongt nongfblex liul! | 遮丑阿哥也心欢! |
【gif】 | 【女】 |
Nongfbait dius daib hved, | 阿哥原本是歌郎, |
Bub ait ghabslaib hsaid, | 要是变成稻米香, |
Qeb dot nes qeb ed, | 阿妹捡起装进篓, |
Qeb dot ghabsdib baid, | 篓箩装来满当当, |
Yis dot ghabshsangb Gud, | 能养千把侗家人 [3] , |
Ghabsbat sos hangb gid. | 百把过客都能养。 |
Xongs diut zab jex jangd, | 七六五啊九相连, |
Mais vut dob wangx hfed, | 妈妈布匹好纱织, |
Nios vut hveb wangx ad, | 哥拿好歌来相伴, |
Buf mait zab gux khongd, | 遮住古萨阿妹丑, |
Buf mait nongfblex hnid! | 遮丑阿妹也心欢! |
【dial】 | 【男】 |
Nongfbait dius daib niux, | 阿妹本是靓姑娘, |
Bub ait dius vob nix, | 要是变成葱蒜秧, |
Niangb ghabtjes eb lix, | 水源头上来生长, |
Bul lol bul liangb liuk liangb gox, | 别人来了要掐丢, |
Dial lol dial liangb liuk liangb nongx, | 阿哥见到摘来尝, |
Dial diot jus ghab linx, | 阿哥用镰一挥扬, |
Liangl ibtdius vob nix, | 割下一蔸香葱蒜, |
Xongt wil gab diangx nongx, | 架起铁锅用油炝, |
Daibtmongs vob nix diongx. | 葱蒜满屋在飘香。 |
Diut xongs zab jex jex, | 六七九九来连上, |
Det nes hseib deix sux, | 阿妹实在会歌唱, |
Dliot nios hxib max liangx! | 阿哥想连不敢当! |
【gif】 | 【女】 |
Nongfbait dail nios zab gux, | 阿哥本是古萨郎, |
Bub ait dail nes jub genx, | 要是变成画眉鸟, |
Kik gad kik eb diongx, | 鸟食用那筒篓装, |
Xek gad xek jangb ngix, | 嚼饭嚼肉来喂养, |
Ghas diot nal tangb lox, | 鸟笼挂在楼梯上 [4] , |
Kot diot vangl hsangb jex, | 千家万户听鸣响, |
Vangl xongs bat zongb naix, | 千百人家听歌唱, |
Fal ghabshmangt niangb waix, | 通宵达旦来相傍, |
Jul ghabsbat hveb diux. | 百首歌儿已耗光。 |
Yaf xongs diut zab jex, | 八七六五九相连, |
Nios seixsvut hveb vangx, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut jangb dax, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt zab gux, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt hveb sux, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt hsab niox, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot laib seix! | 冷清不值一分钱! |
【gif】 | 【女】 |
Nongfbait dail khab dliangx, | 阿哥原本是儿男, |
Bub ait dail nangb nox, | 如果阿哥是条蛇, |
Nangb xit dlenl ghangb lix, | 青蛇钻进田坎边, |
Dib dot nil dib nongx, | 要是打得妹就吃, |
Ghenb dot dial ghenb niox, | 得配阿哥妹心欢, |
Ghenb ghabtmul zab gux. | 连得阿哥妹心甘。 |
Yaf xongs diut zab jex, | 八七六五九相连, |
Nios seixsvut hveb vangx, | 阿哥真正歌声甜, |
Nes maxsvut jangb dax, | 阿妹孬歌难相伴, |
Daik dius xongt zab gux, | 陪伴阿哥在古萨, |
Daik dius xongt hveb sux, | 陪伴阿哥唱一番, |
Faf bus khongt hsab niox, | 空坐一回心不甘, |
Xenf maxsdot laib seix! | 清冷不值一分钱! |
[1] 自古及今,在苗族家庭成员劳动分工中,耕田种稻主要由父亲承担,种菜和粮食储藏、加工主要由母亲承担,田种稻谷(主食)、园种蔬菜(副食)、仓储粮食,故有“妈妈粮仓”、“妈妈菜园”、“爸爸田”的歌词。
[2] 自古苗族种蓝靛草制蓝靛,用来染布。
[3] 苗族称侗族为Gud(音:固)。苗族、侗族交往密切,情同手足,故而苗歌经常提到侗族。
[4] 苗族喜爱鸟类,很多人家养鸟,特别喜欢养画眉,常以美食喂养,并将鸟笼挂于楼梯、屋檐。