敬老人歌
Zeiz* rauz genl ma zeiz* rauz gaangc, | 我们吃来我们讲, |
Zeiz* rauz genl lix saauhnix laangc*, | 我们唱得这样多, |
Zeiz* rauz gaangc nix lix saauhnix duans*. | 我们唱了很多段。 |
Duans* riangz duans* gueh jiml*, | 段段相连做一首, |
Laangc* riaagz laangc* gueh jiml*. | 首首相连做一曲。 |
Zeiz* rauz genl ma zeiz* rauz gaangc, | 我们吃来我们讲, |
Zeiz* rauz gaangc lix saauhnix laangc*, | 我们唱了很多首, |
Zeiz* rauz gaangc nix lix saauhnix yingl*. | 我们唱了很多句。 |
Yingl* riangz yingl* gaangc rauz xaaux* jiuq, | 句句都是我们造, |
Laangc* riangz laangc* gaangc rauz xaaux* jiuq. | 首首都是我们编。 |
Jings buxlaaux ma jings buxmeeh, | 敬老人呀敬父母, |
Jings buxlaaux xos jiez xos dianh*. | 敬老人在好地方。 |
Jings buxlaaux nangh baaih genz, | 敬老人来坐上面, |
Jings bohmeeh mal nangh baaih genz. | 敬父母来坐上席。 |
Jiuq riangz ndoongl* yamsweanl baaih lac, | 舅和亲家在下面, |
Ndoongl riangz mangc* yamsweanl doislnac*. | 亲家和亲家在对面。 |
Jings buxlaaux ma jings buxmeeh, | 敬老人呀敬父母, |
Jings buxlaaux mal nangh baaih saangl. | 敬老人来坐上席。 |
Soongl gol lux xih soongl yaanghyis, | 两棵柳树两个样, |
Saaml gol lux xih saaml yaanghyis, | 三棵柳树三个样, |
Sis gol lux xos sis gaul jingx. | 四棵柳树撑四角。 |
Jings buxlaaux ndaelbeangz dauc goons, | 先敬天下的老人, |
Jings bohmeeh ndaelbeangz dauc ndux. | 先敬世上的父母。 [1] |
Soongl gol lux xih soongl yanghqyis*, | 两棵柳树两个样, |
saaml gol lux xih saaml yanghqyis*, | 三棵柳树三个样, |
Sis gol lux xih qyus sis gaul jingz. | 四棵柳树撑四角。 |
Jings bohmeeh ndaelbeangz dauc goons, | 先敬天下的父母, |
Jings bohmeeh ndaelbeangz dauc roomh. | 先敬世上的老人。 |
Soongl bil gvas ma soongl bil ndux, | 两年前呀两年前, |
Soongl bil gvas miz ndaml leglux, | 两年前不栽桐油, |
Saaml bil ndux mix ndaml leggaus*. | 三年前不栽桐油籽。 |
Soongl bil ndux leggaus* miz guiq, | 两年前桐油不贵, |
Soongl bil ndux dongxyous* miz gah. | 两年前桐油不值。 |
Fanlnganz suah ndaix soongl xeenz hac, | 一分银换得两钱五油, |
Fanlnganz suah ndaix hac xeenz youf. | 一分银换得五两油。 |
Ndillaaul nyaah* ma ndillaaul nyaaux, | 怕生气呀怕生气, |
Ndillaaul nyaaux dangl youf buxlaaux, | 怕使用老人的灯油, |
Ndillaaul nyaaux dangl youf buxmeeh。 | 怕浪费父母的灯油。 |
Deel yiz*zab* ma deel yiz*dauc, | 天暖慢慢就到来, |
Deel yiz*zab* ma bil nix rauc, | 天气慢慢就暖和, |
Deel yiz*dauc ma bil nix mos. | 今年到来气象新。 |
Bil nix dauc ma ndaml leggaul* miz guiq, | 今年栽桐油不贵, |
Bil nix dauc ma dongxyouz* miz gah. | 今年桐油不值钱。 |
Singl* hauxnah ndaix soongl jiny hac, | 一升糯米换两斤五油, |
Singl* hauxnah ndaix saaml jiny hac, | 一升糯米换三斤五油, |
Singl* hauxnah ndaix hac jiny youf. | 一升糯米换五斤油。 |
Miz dangz nyaah ma miz dangz nyaaux, | 不使用来不使用, |
Miz dangz nyaaux dangl youf buxlaaux, | 不用老人的灯油, |
Miz dangz nyaaux dangl youf buxmeeh. | 不浪费父母的灯油。 |
Soongl bil gvas ma soongl bil ndux, | 两年前呀两年前, |
Soongl bil gvas miz ndaml leglux, | 两年前不栽桐油, |
Saaml bil ndux mix ndaml leggaul*. | 三年前不栽桐油籽。 |
Soongl bil goons ma daans miz guiq, | 两年前煤炭不贵, |
Soongl bil ndux ma daans miz gah. | 两年前煤炭不值。 |
Singl hauxnah ndaix soongl jiny hac, | 一升糯米换两斤五煤, |
Singl hauxnah ndaix saaml jiny hac, | 一升糯米换三斤五煤, |
Singl hauxnah ndaix hac jiny youf. | 一升糯米换五斤油。 |
Ndillaaul nyaah ma ndillaaul nyaaux, | 怕使用来怕使用, |
Ndillaaul nyaaux gonghfiz buxllaaux, | 怕使用老人的火, |
Ndillaaul nyaaux gonghfiz buxlmeeh. | 怕浪费父母的火。 |
Ndanlmbenl xamx* ma ndanlmbenl rauc, | 天气慢慢暖和来, |
Ndanlmbenl xamx* ma bilnix dauc, | 慢慢暖和到今年, |
Ndanlmbenl dauc mal bixnix mos. | 天气暖和到新年。 |
Bilnix dauc mal ndaml leggaul, | 新年来到栽桐油, |
Bilnix dauc mal dans miz guiq, | 今年来到煤不贵, |
Bilnix dauc mal meif miz gah. | 今年来到煤不值。 |
Singl* hauxnah ndaix soongl ruz* hac
[2]
, | 一升糯米换两石五斗煤, |
Singl* hauxnah ndaix saaml ruz* hac, | 一升糯米换三石五斗煤, |
Singl* hauxnah ndaix hac ruz* meif. | 一升糯米换五石煤。 |
Miz dangz nyaah ma miz dangz nyaaux, | 不使用来不使用, |
Miz dangz nyaaux gonghfiz buxlaaux, | 不使用老人的煤火, |
Miz dangz nyaaux gonghfiz buxmeeh. | 不浪费父母的煤火。 |
Ndillaaul nyaah ma ndillaaul nyaaux, | 怕使用来怕使用, |
Ndillaaul nyaaux gonghfiz buxllaanx, | 怕使用老人的火, |
Ndillaaul nyaaux gonghfiz buxlmeeh. | 怕浪费父母的火。 |
Ndagt* aul wangl naz ma aul wangl rih, | 别人田活连地活, |
Ndagt* aul wangl naz ma aul jibt* rih, | 别人种田又种地, |
Ndagt* aul ndaelrih mal jibt* rinl. | 别人地里捡石头。 |
Jingl buxlaaux ndaelbeangz dauc goons, | 先敬天下的老人, |
Jingl bohmeeh ndaelbeangz dauc roomh. | 先敬世上的父母。 |
Ndagt* aul wangl ndoil ma wangl rih, | 别人干活就种地, |
Ndagt* aul gueh wangl mal jibt* rih. | 别人干活就除草。 |
Ndagt* aul rih miz guanc jibt* nyal, | 别人种地不管老草, |
Ndagt* aul rih miz guanc jibt* nyic*. | 别人种地不管嫩草。 |
Jings bohmeeh ndaelraanz dauc goons, | 先敬家里的父母, |
Jings buxlaaux ndaelbeangz dauc goons. | 先敬世上的老人。 |
Hadtlangl meeh bail renz genz renz lac, | 明早母亲去串门, |
Hadtlangl meeh bail renz genz dauc zaoj. | 明早母亲去串寨。 |
Deg soongl laaux miz haaus laez mal, | 两人没话传来到, |
Deg soongl jiuq miz haaus laez dangz. | 两舅没话传来到。 |
Deg soongl wangz miz wenz laez bungl, | 两人无缘得相逢, |
Deg soongl jiuq miz wenz laez byaaic. | 两舅不遇没路走。 |
Ndoongl* yams* dauc ma ndoongl* yams* gvas, | 亲家唱呀亲家唱, |
Ndoongl* yams* gvas xih byaaic mbagtdul. | 我们唱过走大门。 |
Hadtlangl gaangchaaus jings bohmeeh, | 明早好话敬父母, |
Hadtlangl gueh haux jings buxlaaux. | 明早做饭敬老人。 |
Ndoongl* yams* leeux ma ndoongl* yams* gvas, | 亲家唱过就算过, |
Ndoongl* yams* leeux xih wedt* lacraanz*, | 我们唱过丢院坝, |
Ndoongl* yams* leeux xih byaaic lacraanz*. | 我们唱完走院坝。 |
Yamsweanl* diuy ma yamsweanl* duoc*, | 唱歌完了就唱丢, |
Yamsweanl* duoc* miz moh* miz naanz. | 歌声不会留太久。 |
Yamsweanl* duoc* ndilraaiz bohmeeh, | 唱歌不好害羞父母, |
Yamsweanl* diuy ndilraaiz buxlaaux. | 唱歌不好害羞老人。 |
[1] “先敬天下的老人,先敬世上的父母。”两句,一般作为过渡,常常重复使用。这是布依语歌的特点之一。
[2] ruz*,(一)石(读担),布依族地区一种量米容器,一石约等于200公斤。一石等于10斗(一斗约20公斤),一斗等于10升。