开朝门歌
Raanz ndoongl*
[1]
mal raanz ndoongl* nauz, | 亲家讲来亲家说, |
Raanz ndoongl* senc* laail yangz. | 亲家兴的规矩多。 [2] |
Bux rauz miz rox gaangc mal miz rox nauz, | 我们不会讲不会说, |
Miz rox gaangc yangz maz lumc raanz ndoongl*. | 不会讲什么像亲家。 |
Miz qyus gaez maz lumc raanz ndoongl* xaiz, | 没什么像亲家那样齐, |
Miz qyus gaez maz lumc raanz ndoongl* ndil. | 没什么像亲家那样好。 |
Deg nauz goons mal deg nauz ndux, | 讲以前来说从前, |
Deg nauz ndux mal mengz gueh suc. | 讲从前来你作主。 |
Deg nauz goons mal mengz gueh sais*, | 说起从前你做官, |
Deg nauz ndux mal mengz gueh hungl*. | 讲起先前你为大。 |
Deg boh ndoongl* mal deg boh mangc*, | 亲家父呀亲家母, |
Boh ndoongl* xaaux* fahwaanl* xos hedt. | 亲家斧头挂腰间。 |
Boh ndoongl* anl fahmid sabt* xos hedt, | 亲家刀子插腰间, |
Boh ndoongl* xaaux* fahwaanl* xos hedt. | 亲家斧头挂腰上。 |
Zenz* dangz bangh ndongl dangz bangh lac, | 走到山中半坡下, |
Zenz* dangz bangh ndongl lac xih fanz*. | 走到半坡来就砍。 |
Zenz* dangz bangh ndongl dangz dinl bol, | 走到山中半坡脚, |
Zenz* dangz bangh ndongl lac xih ges*. | 走到半坡脚就锯。 |
Wanz ndaix sanc saul jih* gueh jingz*, | 砍得四方树来做朝门, |
Wanz ndaix sanc saul jih* gueh dul. | 砍得四方树来做大门。 |
Wanz ndaix sanc saul jih* xih mal, | 砍得四方树就回, |
Wanz ndaix sanc saul jih* xih daaus. | 砍得四方树就转。 |
Soongz fengz raaml gol faix bail baangx*, | 双手把树抬上肩, |
Soongz fengz raaml gol faix xos mbas. | 两手把树抬上膀。 |
Aul xos mbas xih byaaic bail raanz, | 扛在肩上就回家, |
Gaeh* xos mbas xih byaaic bail eeux. | 扛在肩上就回屋。 |
Qyaams langl qyaams daaus bail raanz, | 一步一步转回家, |
dinl langl dinl daaus bail eeux. | 一脚一脚转回屋。 |
Saaml qyaams gueh banz soongl qyaaml byaaic, | 三步并着两步走, |
Sis qyaams gueh banz saaml qyaams byaaic. | 四步并着三步走。 |
Byaaic ndaix ronl ndeeul riangz soongl ronl, | 走了一程又一程, |
Byaaic ndaix bol ndeeul riangz wangc* ndeeul. | 走了一坡又一谷。 |
Byaaic dangz heenz mbaanx lacxiangz, | 走到寨边到寨脚, |
Byaaic dangz ndanl raanz jauc gaanldianh*. | 走到家中院坝里。 |
Aul mal guoz* xos dianh* lacraanz*, | 拿树放在院坝中, |
Aul mal guoz* xos dianh* lacreic*. | 拿数撂在屋檐下。 |
deg boh ndoongl* ma deg boh mangc*, | 是亲家呀是亲家, |
deg boh ndoongl* aul sel mal wangc*. | 亲家拿书来翻看。 |
Boh ndoongl* saauc* huangxlih* mal qyangl*, | 亲家父来瞧黄历, |
Boh mangc* saauc* huangxlih* mal dies*. | 亲家父来看黄历。 |
Leeh ngonzlaez deg ngonzndil, | 选择哪天日子好, |
Leeh ngonzlaez deg ngonzmdaaus*. | 选择哪天日子漂亮。 |
Leeh ngonz ndil mal gueh jingz*, | 选好日子做朝门, |
Leeh ngonz mbaaus* mal qyol* jingz*. | 选好日子起朝门。 |
Ngonz laez ndil xih gueh jiz max, | 日子好就做马架, |
Ngonz laez ndil xih gueh duljingz*. | 日子好就起朝门。 |
Duljingz* nix deg buxlaez duos*? | 这朝门是谁来做? |
Dul jingz* mos deg buxlaez xaaux*? | 新朝门是谁来造? |
Deel deg wenz gunl* Xul lac* duos*, | 它是贵阳官人做, |
Deel deg laaux gunl* Yinf nanf xaaux*. | 它是云南官人造。 |
Xaaux* ndanl singl* ma xaanx* ndanl daux*, | 造了升子造达斗, [3] |
Xaaux* ndanl singl* mal xos soongl baaih. | 造个升子在两边。 |
Xaaux* ndanl singl* mal xos soongl jauc. | 造个升子在两头, |
Xaauz* ndael daux* xos jingcjaangl*. | 造个达斗在中间。 |
Guh duezngeah* idt ndangl mal sil*, | 一双龙伸身来看, |
Guh duez ngaeh* idt jauc mal nyiel. | 一双龙伸头来听。 |
Raanz ndoongl* lix xeenz gueh dul roomh, | 亲家有钱起得先。 |
Raanz mangc* lix xeenz qyol* dul zaoj. | 亲家有钱做得早。 |
Xaaux* ndanl singl* ma xaauz* ndanl daux*, | 造个升来造个斗, |
Xaaux* ndanl singl* mal xos soongl jauc. | 造个升子放两头。 |
Xaaux* ndanl singl* mal xos soongl baaih, | 造个升子放两边, |
Xaaux* ndanl daux* mal xos soongljauc. | 造个达斗放中间。 |
Raanz ndoongl* lix xeenz gueh ndaix roomh, | 亲家有钱起得先, |
Raanz mangc* lix xeenz qyol* ndaix zaoj. | 亲家有钱起得早。 |
Jic jauc saul mal jic jauc gvac*,
[4]
| 几个柱头几个瓜, |
Jic jauc saul mal dedt* rogndaais*。 | 几个柱头雕龙凤。 |
Jic jauc saul mal jic jauc gvac*, | 几个柱头几个瓜, |
Jic jauc saul mal dedt* mailnyangz*, | 几个柱头雕花线。 |
Raanz ndoongl* lix xeenz gueh ndaix roomh. | 亲家有钱起在先, |
Raanz mangc* lix xeenz qyol* ndaix zaoj. | 亲家有钱起得早。 |
Jic ndanl saul mal jic ndanl gvac*, | 几个柱头几个瓜, |
Jic ndanl jauc mal jic guzndaais*. | 几个瓜来几雕花。 |
Haail dul xac haail dul xos leeux gvangs*, | 开门吧开门等大家, |
Haail dul xac haail dul goons leeux huox*. | 开门吧开门等大伙。 |
Haail dul haec buxjagt* bail raanz, | 开门给客人进家, |
Haail dul haec buxleix* bail eeux. | 开门等客人进屋。 |
Bail raanz nangh genl qyianl manl nauz, | 进家坐下抽烟慢唱, |
Bail raanz nangh genl lauc manl yams*, | 进家坐下喝酒慢唱, |
Waih waih* yams* dauc waihwaih* gaangc. | 慢慢唱来慢慢说。 |
[1] ndoongl*和下文的mangc*都是亲家,歌中的亲家有时是实指,有时是歌词的需要作为一种称呼,起过渡的作用。
[2] 兴,贵州方言,即兴起。意即别人不这样做,他要这样做。
[3] 升子,布依族地区的一种量米容器,木制成,方形,一升约2公斤。
[4] 瓜,指建筑中榫方与柱头的结合部。布依族房屋建筑一般有七瓜、九瓜。