搜索
   登录

惜时歌
所属图书:《夜静情深:苗汉对照》 出版日期:2014-01-01 文章字数:5129字

惜时歌

Hxak Yil Lul [1]

【gif】

【女】

Dail mait liek daib niux,

有缘唱歌阿妹哟,

Wil nes yut zab gux,

阿妹家住萨古村,

Dangl jes hxet jub naix;

是那北边邻寨人;

Dail xongt liek khab dliangx,

有缘对歌阿哥哟,

Wangl nios yut zab gux,

阿哥家住萨古村,

Dangl dos hxet jub naix.

是那西边邻寨人。

Jenl yenb diot diub wangx,

园子当中种烟苗,

Liul dab wat dab fangx,

脚下烟叶黄泥粘,

Liul guf wat gangb nox,

烟叶梢尖遭虫咬,

Vut jus dleif diongb nex,

只有中间烟叶好,

Vut jus xangf bib mangx,

只有这时咱逍遥,

Hxet mais bangf gib ngex,

悠闲妈妈房屋边,

Khongt nis jef hob lox.

村中巷道乐陶陶。

Diut xongs nangl zab jex,

六七九啊五中间,

Hot nios yel tongb nenx,

妹劝阿哥想得宽,

Hxut gas lol niangb dax,

心里明白咱相连,

Dot gas mongl nongfbniox,

心沉意暗咱分散,

Zaid dius mul zab gux!

任随阿哥欢不欢!

【dial】

【男】

Dail xongt liek khab dliangx,

有缘歌唱阿哥哟,

Wil nios yut zab gux,

阿哥家住萨古村,

Dangl dos hxet jub naix;

是那西边邻寨人;

Dail mait liek daib niux,

有缘对歌阿妹哟,

Wangl nes yut zab gux,

阿妹家住萨古村,

Dangl jes hxet jub naix.

是那北边邻寨人。

Lod ged jas dlub bangx,

采花趁着花儿艳,

Nil jil jas wab ngix,

谈情趁着面容鲜,

Jas pongt dul dib dex,

趁着火候把铜锻,

Jas dliangt mangl niangb dax.

趁着年轻来相伴。

Taib mongl leit ghangb niangx,

时光推到明后年,

Eb seil ot dlub max,

清水洗啊脸难艳,

Zend lel mangk tob max,

栀子涂啊脸不鲜 [2]

Bib lul liek niangb Bangx,

老来就像那榜嫂 [3]

Niangb lul liek naib laix,

榜嫂像爹娘衰老,

Naib lul liek bib diux.

爹娘身子像弓弯。

Diul jus det vob lax,

野桑树啊弯又弯,

Lul jus ghet Hsenb Jux,

申久 [4] 公哟寿绵延,

Jox dad hot dliub bax,

他把长发当鬓髯,

Jox laid hot vob jox,

又把短发当菜咽,

Diangd las lot bub nongx.

卷起就往口中填。

Diut xongs nangl zab jex,

六七九啊五相连,

Hot nes yel tongb nenx,

劝劝阿妹想得宽,

Hxut gas lol niangb dax,

心里明白咱相伴,

Dot gas mongl nongfbniox,

心沉意暗咱分散,

Zaid dius mul zab gux!

任随阿妹欢不欢!

【gif】

【女】

Laib liex liek wil nes,

有缘对歌阿妹哟,

Liek niux ghab bil nangs,

阿妹家住李树坡,

Qut gux zab dangl jes;

北边古萨寨宽阔;

Laib liex liek wangl nios,

有缘唱歌阿哥哟,

Liek dliangx ghab bil nangs,

阿哥家住李树坡,

Qut gux zab dangl dos.

西边古萨哥村落。

Sux nil nil juf xongs,

相伴趁那十七岁,

Nil juf zab yek nes,

十五相会哟阿妹,

Nil juf zab yek nios,

十五相会哟阿哥 [5]

Taib mongl diut juf sos,

年纪推到六十多,

Taib mongl bat yaf sos,

推到一百八十过,

Niux jangx teb bal bis,

阿妹像木桶损破,

Dliangx jangx kab lul dongs.

阿哥像犁柱损磨。

Teb bal dad was bis,

木桶破损能换板,

Kab lul dad was dongs,

犁柱磨损能换柱,

Bib lul ghax jus vufs

我们老了就永远,

Vib diel xid was nios,

拿啥来把哥替换,

Vib diel xid was nes?

拿啥来把妹替换?

Zab zab jex diut xongs xongs,

五五九六七相傍,

Hangb hangb nenx hongt dius nios,

细细琢磨啊哥郎,

Hseib deix haik nes fangs,

是真还是妹说谎,

Haik gix dlab niel dus,

还是芦笙骗鼓响,

Haik yenx dlab bal neis,

还是锡坠骗渔网,

Haik niux dlab dail nios,

还是阿妹骗哥郎,

Dliot dliangx khab liul gos,

哄骗阿哥意惶惶,

Xongt max ob wil nes,

阿哥无心连姑娘,

Xongt max ob sail dlius!

哥妹缘分全丢光!

【dial】

【男】

Laib liex liek nios yel,

情意浓浓阿哥哟,

Liek dliangx ghab nangs bil,

阿哥家住李树坡,

Qut gux zab gidsnangl;

东边古萨哥村落;

Laib liex liek nes yel,

情意浓浓阿妹哟,

Liek niux ghab nangs bil,

阿妹家住李树坡,

Qut gux zab gidsbil.

北边古萨寨宽阔。

Vut laix ib juf dangl,

美好时光十多岁,

Vut laix ob juf dangl,

美好时光二十多,

Jit laix bib juf mongl,

上了三十时日过,

Liek nax bib juf bil,

好比稻禾三十束 [6]

Kheib bas liongk bas liongl,

束束稻禾捆绳索,

Kheib bas liongk las nongl,

索捆稻禾挂仓楼,

Nongx max nongx seix nongf jul,

现在不吃终吃尽,

Liangx max liangx seix nongf lul.

如今不连人老朽。

Not hnaib nongx nongf jul,

日久吃稻会吃完,

Not hnaib liangx nongf lul,

今后人老难相连,

Lul vas vek vas vel,

慢慢衰老人心残,

Lul vas vek ghaxsmongl,

老朽到头离人间,

Jangx laib vib hfud vongl,

好比石头在崖沿,

Baix dlieb kheb ghaxsmongl,

扑通一下就滚翻,

Jangx wangx niangb ghabsliol,

就算当王住宫殿,

Jangx wangx deb das lol.

帝王也都会归天 [7]

Diut xongs zab jex nangl,

六七五啊九相连,

Hot nes nongfbnenx dol,

哥劝阿妹想得远,

Hxut gas nongfbdax nil,

心里明亮就相连,

Dot gas nongfbniox mul,

心沉意暗咱分散,

Zaid nes zab gux vangl!

任随萨古妹心欢!

【gif】

【女】

Laib liex liek nes yel,

情意浓浓阿妹哟,

Liek niux ghab nangs bil,

阿妹家住李树坡,

Qut gux zab gidsbil;

北边古萨妹村落;

Laib liex liek nios yel,

情意浓浓阿哥哟,

Liek dliangx ghab nangs bil,

阿哥家住李树坡,

Qut gux zab gidsnangl.

东边古萨寨宽阔。

Sangs nongdsait liex nil,

今生我们是姑娘,

Sangs nongdsait liex dial,

今生你们做哥郎,

Waif sangs ait ninx diel,

来世投生变水牛,

Ait niak bangs yex yal,

变成牯牛山上走,

Jangx ninx tiab jit bil,

做头牯牛到处游,

Nongx nangx ghab but diongl,

钻进山冲吃青草,

Dliangx diux gib xit ghal,

水牛相遇来角斗,

Dus diux gib bet dongl,

犄角相撞砰砰响,

Niux max hongb jet dial,

那时妹不识哥郎,

Dliangx max hongb jet nil.

阿哥也不识姑娘。

Diut xongs zab jex nangl,

六七五啊九相连,

Hot nios nongfbnenx dol,

妹劝阿哥想得宽,

Hxut gas nongfbdax nil,

心里明亮就相伴,

Dot gas nongfbniox mul,

心沉意暗咱分散,

Zaid nios zab gux vangl!

任随萨古郎心欢!

【dial】

【男】

Dail xongt liek khab dliangx,

唱歌阿哥情意深,

Wil nios yut zab gux,

来自美丽古萨村,

Dangl dos hxet jub naix;

北边古萨重情人;

Dail mait liek daib niux,

唱歌阿妹情意深,

Wangl nes yut zab gux,

家住美丽古萨村,

Dangl jes hxet jub naix.

西边古萨重情人。

Sangs nongdsait khab dliangx,

今生我们是哥郎,

Sangs nongdsait daib niux,

今生你们是姑娘,

Waif sangs ait tiab ninx,

来世投生变水牛,

Hxet dail xid laib ngex,

关在哪家的圈栏,

Hek dail xid eb diongx,

喝了哪家竹筒泔 [8]

Gik dail xid bab nangx,

吃了哪家鲜茅草,

Kak dail xid hlieb lix.

就给哪家去犁田。

Mongl xidsvut tiab ninx,

犁地耙田要走好,

Mongl maxsvut dib dax,

走得不好主人敲,

Sail gos diot dab dlangx,

扑通一声就跌倒,

Bul dad dot pab dax,

人家拿斧头来剁,

Bul dad dliok diangb dax,

人家用秤杆来称,

Ib zaid ib jangb ngix,

家家分肉一坨坨,

Dad hsongd hot laib dlox,

还把骨头煮进锅,

Dad dud ait lob xix.

踩着牛身把皮剥。

Diut xongs nangl zab jex,

六七五啊九跟从,

Hot nes yel tongb nenx,

哥劝阿妹想得通,

Hxut gas lol niangb dax,

心里明白来相伴,

Dot gas mongl nongfbniox,

心里不明一场空,

Zaid dius mul zab gux!

任随阿妹忧忡忡!

【gif】

【女】

Laib liex liek nes yel,

唱歌阿妹情意深,

Liek niux ghab nangs bil,

家住李子坡脚下,

Qut gux zab gidsbil;

美丽北边古萨村;

Laib liex liek nios yel,

唱歌阿哥情意深,

Liek dliangx ghab nangs bil,

来自李子坡脚下,

Qut gux zab gidsnangl.

美丽东边古萨村。

Dot vut ghab vangx bil,

秀美算是青山岭,

Bok vas deb max gal,

高山不会变低矮,

Ghabkdlongs deb max lal.

山坳也都不变平。

Ghab vangx hot lul lul,

山岭说它会老朽,

Ghab vangx diot jil niul,

草木生长山美秀,

Diot nex taib gel vel,

草木生长绿油油,

Ghab vangx jus xongd niul.

山岭还是青幽幽。

Dius det niangb liex vongl,

树长悬崖一蔸蔸,

Det hot det max lul,

树子说它不会老,

Jus guf det seix lul.

生长到头会老朽。

Laib hlat niangb waix niel,

月亮高高天上照,

Hlat hot hlat max lul,

月亮说它不会老,

Jus guf hlat seix lul,

月到尽头它也老,

Hlat ait ghob linx ghongl,

月亮像把弯镰刀,

Ait sat maf nangx dul.

变成镰刀来割草。

Ait xidsbib max lul,

我们怎么不老朽,

Hsenk sangs niangb ghax liol?

永生永世命不休?

Diut xongs zab jex nangl,

六七五啊九相连,

Hot nios nongfbnenx dol,

妹劝阿哥想得远,

Hxut gas nongfbdax nil,

心明眼亮就相连,

Dot gas nongfbniox mul,

心沉意暗咱分散,

Zaid nios zab gux vangl!

任随萨古哥心欢!


[1] Yil Lul是指在准备不再做某事前好好做最后一次,以免遗憾终生。比如cob gix yil lul指在退出吹奏芦笙曲的舞台之前好好最后吹一次芦笙,zuk niel yil lul指在退出跳木鼓舞蹈前好好最后跳一次,diot hxak yil lul指在退出谈情说爱前好好最后唱一次情歌。从这些歌的实际看,主要是男女青年互劝互勉要珍惜时光好好对歌,以后老来就没机会了,故而译为“惜时歌”。

[2] 苗族女子常用栀子进行面部化妆或染丝线。

[3] 榜嫂:相传是古代一位苦难深重的女人,未老先衰。

[4] 申久:苗语Hsenb Jux译音,人名,传说是古代一位寿星。

[5] 苗族认为十五六岁、十七八岁是适婚年龄,常有早婚早育现象。

[6] 苗族多种植糯稻,将没有脱粒的稻禾捆成一束束挂于粮仓或木架(禾晾)上。

[7] 这首歌反映了苗族不相信帝王能够“万岁,万岁,万万岁”的愚民教化,而是相信自然规律。

[8] 苗族常用竹筒装泔水灌牛,使牛健壮。

夜静情深:苗汉对照